Περιμένοντας...(τι ακριβώς;)

Ενώ δηλαδή οι πάντες προειδοποιούν ότι είναι ζήτημα χρόνου η άτακτη χρεοκοπία - ο ξένος τύπος σε κεντρικές αρθρογραφίες δε θέτει πλέον το ερώτημα αν θα βγούμε από τη Ζώνη, αλλά πότε- το ΠΑΣΟΚ, όμως και το σύνολο του πολιτικού προσωπικού δυστυχώς, ομφαλοσκοπούν και διευρύνουν το χάσμα μεταξύ του πολιτικού συστήματος και της κοινωνίας.

Ιδού δύο τίτλοι στη διάθεση σας: "Περιμένοντας τους βαρβάρους" του Καβάφη και "Περιμένοντας τον Γκοντώ" του Σάμιουλ Μπέκετ. Διαλέξτε αυτόν που νομίζετε ότι ταιριάζει στο κλίμα των ημερών, εν όψει της άφιξης της Τρόικας στις 16 Ιανουαρίου. Αν ο Τόμσεν και η ομάδα του έρχονται να καταστρέψουν ό τι έχει απομείνει όρθιο μετά από έναν σεισμό 9 Ρίχτερ, βάλτε τον πρώτο. Αν πάλι σ' όλα αυτά βλέπετε ένα θέατρο του παραλόγου, όπου όμως κρύβονται αληθινά και βαθύτατα νοήματα, διαλέξτε το δεύτερο. Προσωπικώς, λόγω ταπεραμέντου, διαλέγω τον δεύτερο.

Μία συνηθισμένη βόλτα στην ηλιόλουστη Αθήνα

Τώρα θα μου πείτε, καλά δεν βλέπεις τη λαίλαπα που πέρασε από τη χώρα μας; Δε βλέπεις τα ερείπια που άφησε πίσω του ο καταστροφικός σεισμός των μνημονίων; Για να είμαι ειλικρινής σας λέω ότι τα βλέπω. Βλέπω αυτό που βλέπει και ο κάθε Έλληνας. Τα ερείπια μιας χώρας, όπου έχουν καταρρεύσει όλες οι υποδομές της εν μέσω ειρήνης και εν μέσω μιας περιόδου, όπου καμία μεγάλη, ή τουλάχιστον άξια λόγου φυσική καταστροφή, δε συνέβη. Τώρα, γιατί καταρρεύσαμε, αυτό είναι ένα ερώτημα που ο καθένας μας πρέπει να απαντήσει. Προς το παρόν ρίξτε μία ματιά σ' αυτά που συμβαίνουν τώρα γύρω μας και μετά πέστε μου αν σήμερα ζούσε ο Ιονέσκο, ο πατέρας του Θέατρου του Παραλόγου, δε θα εμπνέονταν από την ελληνική πραγματικότητα και δε θα διεκδικούσε επάξια ένα δεύτερο βραβείο Νόμπελ;

Τι συμβαίνει λοιπόν γύρω μας;

Πρώτον, έχουμε συνεχείς και δραματικές συνεδριάσεις των "οργάνων" του ΠΑΣΟΚ με σκοπό, προσέξτε, να διερευνηθούν οι προθέσεις του ιδιοκτήτη του. Τι ακριβώς δηλαδή προτίθεται να κάνει. Προς το παρόν κανείς δεν έχει καταλάβει. Για να καταλάβουμε, αλλά και να καταλάβει ο ίδιος, θα συνεχίσουν οι συνεδριάσεις μέχρι τελικής πτώσεως. Εννοείται της χώρας, όχι του ΠΑΣΟΚ, γιατί αυτό, εδώ και καιρό, βρίσκεται υπό διάλυση και φροντίζουν απλώς να πάρει γρηγορότερους ρυθμούς. Γιατί τελικά περί αυτού πρόκειται. Ενώ δηλαδή οι πάντες προειδοποιούν ότι είναι ζήτημα χρόνου η άτακτη χρεοκοπία - ο ξένος τύπος σε κεντρικές αρθρογραφίες δε θέτει πλέον το ερώτημα αν θα βγούμε από τη Ζώνη, αλλά πότε- το ΠΑΣΟΚ, όμως και το σύνολο του πολιτικού προσωπικού δυστυχώς, ομφαλοσκοπούν και διευρύνουν το χάσμα μεταξύ του πολιτικού συστήματος και της κοινωνίας.

Εν τω μεταξύ σε λίγες μέρες έρχεται η Τρόικα και αυτό βεβαίως οι πάντες το εκλαμβάνουν ως απειλή. Είναι πλέον ή βέβαιον ότι για άλλη μία φορά η πολιτική μας ελίτ θα εκτεθεί, όπως συμβαίνει κάθε φορά που μας επισκέπτονται.

Προσέξτε τη μέθοδο που ακολουθούν.

Πρώτα κάνουν μία γρήγορη επίσκεψη και αποχωρούν χωρίς να κάνουν καμία δήλωση, εκτός του ότι, αφήνουν προς τα έξω να εννοηθεί ότι, φεύγουν, για άλλη μία φορά, απογοητευμένοι για τις άθλιες επιδόσεις της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία δεν προχώρησε καμία μεταρρύθμιση από αυτές που έχουν συμφωνηθεί. Μετά την αποχώρησή τους διοχετεύεται στον τύπο, από ελληνικής πλευράς πάντα, ότι η κυβέρνηση πρέπει να πάρει δυστυχώς και πάλι πρόσθετα μέτρα για να καλύψει τις μαύρες τρύπες που και πάλι εμφανίστηκαν, παρά τις προσπάθειες.

Και τι γίνεται μετά; Μα αυτό που παρακολουθούμε εδώ και 2 περίπου χρόνια. Βγαίνει η ΝΔ, με τα εξαπτέρυγα του αρχηγού και δηλώνει, μέσα σε κλίμα εθνικού πατριωτισμού, ότι δε θα επιτρέψει ποτέ νέα συρρίκνωση των εισόδημάτων, δε θα υπογράψει ποτέ καμία δάνειακή σύμβαση που να περιέχει το "μείγμα" πολιτικής του ΠΑΣΟΚ και, τελευταία, δε θα επιτρέψει τη μείωση των επικουρικών συντάξεων. Αλλά, πάντα μας θυμίζει ότι, συμφωνεί με το γενικό στόχο να "εκμηδενιστούν τα ελλείμματα, να μειωθεί το χρέος και να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα". Τώρα, αν εσείς μου βρείτε κανέναν Έλληνα να μην τα θέλει όλα αυτά, ελάτε να μου το πείτε, γιατί μεχρι τώρα δε γνώρισα κανέναν τέτοιο.

Ακολουθεί γενική αγωνία και συναγερμός τι θα γίνει με τις δόσεις. Θα μας τις δώσουν τελικά ή θα χτυπήσουν νταούλια, αφού οι δανειστές μας απαιτούν γενική συμμόρφωση στις συμφωνίες. Η αγωνία συνεχίζεται μέχρι την άφιξη της Τρόικας και αφού έχουν προηγηθεί διάφορες δηλώσεις και προειδοποιήσεις από όλη την κλίμακα της Ευρωπαϊκής ιεραρχίας, μέχρι την τελική προειδοποίηση της Μέρκελ, η οποία ξεκαθαρίζει το τοπίο και σταματάει η κουβέντα. Ακολουθούν οι κωλοτούμπες, εν μέσω και πάλι συναισθημάτων εθνικής αξιοπρέπειας, αυτή τη φορά όμως για το ακριβώς αντίθετο από αυτά που μας έλεγαν οι εθνικά αξιοπρεπείς πολιτικοί μας, γιατί τώρα μας σώζουν επειδή συμφώνησαν με αυτά που εξ αρχής ζητούσε η Τρόικα, αλλά τότε δε συμφωνούσαν ενώ τώρα άλλαξαν οι συνθήκες.

Και αφού τελικά οι δήθεν δύστροποι συμφωνούν σε όλα, ακολουθεί ένας νέος κύκλος αναποτελεσματικότητας και εξεύρεσης τρόπων διαφυγής από τα συμφωνηθέντα, ώστε να έρθουμε και πάλι μπροστά στην επόμενη δόση και να ξαναρχίζει ο ίδιος κύκλος από την αρχή.

Αυτό δυστυχώς ειναι το σενάριο που συνεχώς επαναλαμβάνεται, αλλά έπαψε πια να έχει κάποιο ενδιαφέρον, εκτός από την αγωνία όλων μας για το πότε θα μας σουτάρουν έξω από τα πάντα. Και για να λέμε την αλήθεια υπάρχουν και αρκετοί συμπατριώτες μας που το εύχονται κι αυτό, επειδή πιστεύουν, αφελώς, ότι η εξαθλίωση του ελληνικού λαού είναι δυνατόν να οδηγήσει στο να αναλάβουν κεντρικό ρόλο κάποιες πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες, στα πλαίσια της ομαλής λειτουργίας του πολιτικού συστήματος, θα παρέμεναν ως απλά κινήματα διαμαρτυρίας.

Και αυτά σας τα λέω για να κάνετε λίγη υπομονή και να δείτε τι θα συμβεί μετά τις 16 Ιανουαρίου, ημερομηνία άφιξης της Τρόικας. Σαν να τους βλέπω μπροστά μου και να τους ακούω.

Το πρώτο πράγμα που θα ζητήσουν είναι να τους πουν ποια είναι τα πρόσθετα μέτρα για την κάλυψη των νέων μαύρων τρυπών. Το δεύτερο είναι να απαιτήσουν την χωρίς όρους και συνθήκες άνοιγμα όλων των κλειστών επαγγελμάτων, επιστρέφοντας πίσω κάθε νομοσχέδιο και υπουργική ή κομματική πρόταση για παρατάσεις, για μεταβατικές περιόδους και διάφορα τέτοια. Το τρίτο, και καλύτερο, είναι ότι θα απαιτήσουν την άμεση μείωση των επικουρικών συντάξεων, όπως είχε συμφωνηθεί στις 26 Οκτωβρίου. Και το τελευταίο, και ακόμη πιο καλό, είναι ότι θα απαιτήσουν εδώ και τώρα την υπογραφή του πρωθυπουργού και των αρχηγών των δύο κομμάτων στην νέα δανειακή σύμβαση. Και τότε θα δείτε τον οργισμένο Σαμαρά, στην αρχή να αρνείται λάβρος κάθε ιδέα για κάτι τέτοιο, μετά θα πει ότι "εν τάξει θα κάνω μία μικρή υποχώρηση στο ζήτημα των επικουρικών συντάξεων" και τέλος, μετά τη δήλωση του Σόιμπλε και της Μέρκελ, που είναι βέβαιο ότι θα γίνει, θα τρέχει να αναζητάει το χαρτί της δανειακής σύμβασης να το υπογράψει, γιατί θα του φορτώσουν όλη την αποχώρηση από τη Ζώνη.

Εδώ είμαι και εδώ είστε, περιμένετε και θα δείτε. Τελικά έχουν γίνει πολύ προβλέψιμοι και, αν δε βρισκόμασταν σ' αυτή τη δεινή κατάσταση, που δεν αφήνει κανέναν ανέγγιχτο, θάλεγα ότι η πολιτική έχει χάσει πια το ενδιαφέρον της.

Δε σας κρύβω ότι αυτο που περιμένω είναι να δω έναν Ουΐνστον Τσώρτσιλ. Έναν πολιτικό που δε θα χαϊδεύει τ' αυτιά μου αλλά θα υπόσχεται δάκρυα και αίμα, αλλά στο τέλος τη βέβαιη νίκη. Ζητάω πολλά;

Καλή Χρονιά ( ...εγώ λέω, παρόλα αυτά, να μη χάσουμε το κέφι και την αισιοδοξία μας)

Γιάννης Γαϊσίδης

giangais@aol.com

Los Puentes

Ένα από τα πρώτα μέτρα που παίρνει ο Μαριάνο Ραχόι, ο νέος κεντροδεξιός πρωθυπουργός της Ισπανίας, είναι η μετατόπιση των δημόσιων αργιών από το ενδιάμεσο της εβδομάδας, στην πλησιέστερη Δευτέρα ή Παρασκευή. Στην ουσία δηλαδή θέτει σε εφαρμογή στη χώρα του κάτι που οι Βρετανοί - πιθανόν όμως και άλλες χωρες που δε γνωρίζω - το εφαρμόζουν εδώ και πολλά χρόνια.  

Οι αργίες αυτές ήταν οι λεγόμενες puentes, γέφυρες, γιατί μετέτρεπαν όλη τη βδομάδα σε αργία. Κάτι που συμβαίνει και στη χώρα μας.  

Γιατί εκπλήσσεσαι κ. Ραχόι; Έλα να δεις και μερικούς δικούς μας να έχουν κάθε μέρα αργία.

Φανταστείτε μία αργία, π.χ. την Πρωτομαγιά ή την 28η Οκτωβρίου, να πέφτει Πέμπτη. Υπάρχει περίπτωση την επομένη, δηλαδή την Παρασκευή να υπάρξει παραγωγικότητα ανά τη χώρα; Άλλοι με κανονικές άδειες, άλλοι με αναρρωτικές, άλλοι με άδεια από τη σημαία, άλλοι με άδεια απλά από τον εαυτό τους, θα συνέχιζαν τις μίνι ή μάξι διακοπές τους "δανειζόμενοι" και το επικείμενο Σαββατοκύριακο. Επομένως έχουμε και λέμε: Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή= 4 ήμερο. Και δω που τα λέμε, μετρήστε κι άλλη μία μέρα, την παραμονή της αργίας της Πέμπτης, δηλαδή την Τετάρτη, όπου, λόγω παραμονής δεν είναι για να δουλεύεις, και έχετε άνετα ένα 5ήμερο ξεκούρασης. Κι αφού το 'φερες στις 5 γιατί να μην το πας σε πλήρη βδομάδα αργίας, παίρνοντας μία ή δύο μέρες ακόμη με καμία αναρρωτική; κ.ο.κ. 

Αυτά λοιπόν συμβαίνουν στην Ελλάδα, αλλά και, όπως φαίνεται, και στην Ισπανία, όπου κάθε αργία που πέφτει στο ενδιάμεσο της βδομάδας, υπολογίζεται ότι στοιχίζει στο δημόσιο, λόγω πτώσης της παραγωγικότητας της χώρας, σε 250 εκατ. €. Και ο Μαριάνο Ραχόι αποφάσισε να πάρει αυτό το απλό μέτρο. Δεν καταργεί τις αργίες, όπως βιάστηκαν μερικές ελληνικές εφημερίδες να γράψουν, αλλά στο εξής όλες, οι πάσης φύσεως, θα γίνονται είτε Δευτέρα είτε Παρασκευή. Θα εχουν επομένως οι εργαζόμενοι τριήμερα αργιών. 

Δεν είναι και άσχημα για τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις. Για μεν τους εργαζόμενους, θα τους δίνεται η ευκαιρία να εκμεταλλευτούν ένα τριήμερο για κανένα κοντινό ταξιδάκι, ενισχύοντας κατ' αυτόν τον τρόπο και τον εσωτερικό τουρισμό και τις τοπικές οικονομίες, για δε τις επιχειρήσεις να αυξήσουν την παραγωγικότητά τους, αφού η μάστιγα των συχνών και ουσιαστικά αναίτιων απουσιών, αν όχι θα εκλείψει, τουλάχιστον θα μειωθεί δραστικά. Δεν είναι επομένως παράλογο το μέτρο να έχει την υποστήριξη του 70% των πολιτών, όπως δείχνουν οι μετρήσεις. Και ξέρετε ποιοι αντιδρούν περισσότερο στο μέτρο; Ούτε το φαντάζεστε. Ε λοιπόν σας λέω ότι αντιδρούν οι tours operators. Αν είναι δυνατόν. Και γιατί παρακαλώ; Επειδή με τα τριήμερα αργίας χάνουν τις εβδομάδες των αργιών που είχαν πλέον γίνει κανόνας.

Έν πάσει περιπτώσει, βλέποντας έναν νέο πρωθυπουργό να παίρνει με το καλημέρα μερικά πολύ απλά, αποτελεσματικά όμως για την οίκονομία, μέτρα, τα οποία έχουν και τη γενική συναίνεση, δεν είναι δυνατόν να μη σε πιάνει μελαγχολία για την αναπόφευκτη σύγκριση που κάνεις με τα καθ' ημάς. Και διερωτάσαι. Ακόμη και τέτοιου είδους διαρθρωτικές αλλαγές εδώ δεν μπόρεσαν να κάνουν. Άντε τώρα να περιμένεις να προχωρήσουν σε ευρείες και βαθιές τομές, που έχει ανάγκη ο τόπος.

Η αλήθεια είναι πιο σκληρή από το να θάβεις θύματα

• The Times (London)
• By Tony Halpin

Υπήρξαν σχεδόν 2 εκατομμύρια Αρμένιοι στην ανατολική Τουρκία πριν το 1915, χωρίς μέχρι τώρα η τούρκικη κυβέρνηση να έχει δώσει λογικές εξηγήσεις τι συνέβη σ' αυτούς.

Συμπληρώνεται σχεδόν μία εκατονταετία από τη σφαγή του 1,5 εκατομμυρίου Αρμενίων από τους Οθωμανούς Τούρκους το 1915 και κάθε μήνας που περνάει ο αριθμός των επιζώντων μαρτύρων του φρικτού εγκλήματος ολοένα και χάνεται.

Αυτά τα κουφάρια για τους Τούρκους δεν υπήρξαν ποτέ. 1,5 εκατ. Αρμένιοι και 350.000 Έλληνες του Πόντου  εξαφανίστηκαν από το πρόσωπο της Γης χωρίς μέχρι σήμερα η Τουρκία να δώσει πειστικές εξηγήσεις.

Αυτοί στην Τουρκία, που αρνούνται ότι διαπράχθηκε η γενοκτονία των Αρμενίων, ελπίζουν ότι το πέρασμα του χρόνου θα κάνει τον κόσμο να ξεχάσει. Αλλά αποδεικνύεται ότι  η αλήθεια θάβεται δυσκολότερα από ότι οι άνθρωποι που παραμένουν άγνωστα θύματα ενός εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας.. Η λέξη "Γενοκτονία" επινοήθηκε από τον Ραφαέλ Λέμπκιν, έναν Πολωνό δικηγόρο εβραϊκής καταγωγής, που άρχισε μια μεγάλη εκστρατεία για να αναγνωριστεί ως έγκλημα κάτω από τη διεθνή νομοθεσία έξω από συναισθηματικές προσεγγίσεις για το τι συνέβη στους Αρμένιους.Ο όρος κέρδισε τη διεθνή αποδοχή μετά που έχασε 49 συγγενείς στο ναζιστικό Ολοκαύτωμα.

Η Γαλλία ήδη αναγνωρίζει τη σφαγή των Αρμενίων ως γενοκτονία, προκαλώντας προβλέψιμη οργή, αλλά η πρόθεσή της να μετατρέψει την άρνησή της γενοκτονίας των Αρμενίων σε έγκλημα, έχει επισύρει ακόμη μεγαλύτερη οργή στην Άγκυρα.

Πολλές χώρες έχουν αναγνωρίσει τις δολοφονίες ως Γενοκτονία. Η Άγκυρα ως συνήθως απειλεί με οικονομικές και πολιτικές συνέπειες για τις χώρες αυτές, αλλά η λίστα περιλαμβάνει και τη Ρωσία, της οποίας οι σχέσεις με την Τουρκία είναι ισχυρότερες από ποτέ.

Είναι ντροπή για τη Βρετανία που δεν αναγνώρισε ποτέ τις σφαγές ως γενοκτονία, κρυπτόμενη πίσω από νομικίστικους ισχυρισμούς του τύπου ότι ο όρος δεν υπήρχε πριν το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι ΗΠΑ εμφανίζονται να ενδιαφέρονται πιο πολύ για τη διαφύλαξη της βάσης τους στο Ιντσιρλίκ, στην ανατολική Τουρκία, από το να αναγνωρίσουν την Ιστορία σ' αυτήν την περιοχή, παρά τις προεκλογικές υποσχέσεις του Πρόεδρου Ομπάμα.

Η Γαλλία και οι ΗΠΑ έχουν μεγάλες αρμένικες κοινότητες, που επέζησαν από ένα γεγονός το οποίο οι Τούρκοι ισχυρίζονται ότι ποτέ δε συνέβη. Υπήρξαν σχεδόν 2 εκατομμύρια Αρμένιοι στην ανατολική Τουρκία πριν το 1915, χωρίς μέχρι τώρα η τούρκικη κυβέρνηση να έχει δώσει λογικές εξηγήσεις τι συνέβη σ' αυτούς.

Πολλοί Τούρκοι δέχονται ότι οι πρόγονοί τους διέπραξαν ένα τρομερό έγκλημα και ότι η αναγνώριση και η αίτηση συγγνώμης είναι τα πρώτα βήματα στη συμφιλίωση με τους γείτονές τους στη σύγχρονη Αρμενία και στη διασπορά.

Η Αρμενία ήδη έχει αποκηρύξει κάθε αξίωση για διεκδίκηση των πάτριων εδαφών της. Μαζί με την φθίνουσα ομάδα των επιζώντων και των απογόνων τους, εκείνο που όλοι ζητάμε από την Τουρκία είναι να σταματήσει να ζει στην άρνηση.

Ο λαός εναντίον του Πούτιν

• Time Magazine
• By Fareed Zakaria

Αλλά υπήρχε πάντα μια ρωσική κοινωνία των πολιτών, μικρή αλλά ζωντανή, που πάντρευε τις οικουμενικές αξίες με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Είναι η Ρωσία του Τολστόι και Πάστερνακ, του Ζαχάρωφ και του Γκορμπατσόφ και που πάντα πίστευε ότι η μοίρα της Ρωσίας τη φέρνει με τη Δύση. Αυτή η Ρωσία δεν έχει πεθάνει υπό τον Πούτιν.

"Υπάρχουμε!" φώναζε το πλήθος στη Μόσχα Στη Ρωσία ακόμα και οι διαδηλωτές  έχουν μια λογοτεχνική και φιλοσοφική κλίση. Έχουν επίσης θάρρος. Κατά την τελευταία δεκαετία, οι πολιτικοί αντίπαλοι του καθεστώτος του Βλαντιμίρ Πούτιν παρενοχλούνται, φυλακίζονται, βασανίζονται και σκοτώνονται. Παρόλα αυτά, αυτοί οι άνδρες και γυναίκες βγήκαν στους δρόμους, βαδίζοντας μέσα στο ρωσικό χειμώνα, ζητώντας τα ίδια πράγματα που έχουν ζητήσει όλοι οι διαδηλωτές σε όλο τον κόσμο - αξιοπρέπεια, κοινωνική ένταξη, συμμετοχή και ελευθερία Θα τα καταφέρουν στη Ρωσία;

Η Ρωσία έζησε για πρώτη φορά τέτοιου μεγέθους λαϊκές κινητοποιήσεις μετά τις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές. Το οικοδόμημα του Πούτιν άρχισε να τρίζει.

Οι συνθήκες που οδήγησαν στην αραβική άνοιξη ήταν διαφορετικές. Όμως, ηγέτης όλων ήταν η αίσθηση της αποξένωσης και του αποκλεισμού από τις πολιτικές και οικονομικές δομές της εξουσίας της χώρας. Αυτή η αίσθηση είναι σήμερα ισχυρή στη Ρωσία. Σύμφωνα με έρευνα από το Κέντρο Levada, το 52% των Ρώσων πιστεύουν ότι η διαφθορά μεταξύ της ηγεσίας της χώρας είναι μεγαλύτερη τώρα από ό, τι ήταν ακόμη στη δεκαετία του 1990. (Το 2007 μόνο το 16% των ερωτηθέντων πίστευε αυτό).
 
Η αραβική άνοιξη αναφερόταν, επίσης,στη συνδεσιμότητα. Ένας νεανικός, ανήσυχος πληθυσμός με πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και άλλες τεχνολογίες ήταν σε θέση να βλέπει τον έξω κόσμο και να καταλαβαίνει τη δική του οπισθοδρομική κατάσταση. Η Ρωσία έχει γήρανση και  μείωση του πληθυσμού, αλλά οι διαδηλωτές στη Μόσχα, περιλαμβάνουν πολλούς νέους κατοίκους των πόλεων που συνδέονται με τον κόσμο με όλες τις νέες τεχνολογίες της πληροφορίας.
 
Η Ρωσία έχει επίσης ένα άλλο σημαντικό στοιχείο που ήταν και μέρος της αραβικής εξέγερσης: την οικονομική ανάπτυξη που δημιούργησε μια νέα μεσαία τάξη και, με αυτην, την άνοδο των προσδοκιών. Στην Αίγυπτο και την Τυνησία, η οικονομία είχε ανάπτυξη για αρκετά χρόνια πριν από την έναρξη των διαμαρτυριών και η απελευθέρωση της οικονομίας άνοιξε νέες βιομηχανίες και κλάδους στον κόσμο. Στη Ρωσία, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σχεδόν διπλασιάστηκε την περίοδο 1998 - 2010 (σε σταθερές τιμές δολαρίου). Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Πούτιν ήταν δημοφιλής για χρόνια. Φυσικά, η ρωσική οικονομία ανέβηκε λιγότερο λόγω των μεταρρυθμίσεων και περισσότερο λόγω των υψηλών τιμών του πετρελαίου (σήμερα φτάνει τα $ 100 το βαρέλι), οι οποίες δεν ενδυνάμωσαν τη ρωσική κοινωνία, αλλά το ρωσικό κράτος.
 
Το μεγάλο δράμα της ρωσικής ιστορίας εκτυλίχθηκε μεταξύ του κράτους και της κοινωνίας των πολιτών της. Με απλά λόγια, η Ρωσία είχε πάντα πάρα πολύ κράτος και ανεπαρκή κοινωνία. Οι ιστορικοί έχουν επισημάνει ότι το ρωσικό έθνος ήταν κυριολεκτικά περιουσία του τσάρου, όπου οι δουλοπάροικοι ήταν περισσότερο σαν σκλάβοι παρά απλοί εργαζόμενοι αγρότες και ότι η χώρα στερήθηκε οποιονδήποτε θεσμών  που να αμφισβητούσε την εξουσία της κυβέρνησης. Η κομμουνιστική κυριαρχία ενισχύθηκε μόνο απ' αυτά τα χαρακτηριστικά με τη δημιουργία ενός υπερκράτους που κυριάρχησε σε κάθε πτυχή της ζωής των ανθρώπων. Όταν κατέρρευσε το 1991, αποδείχθηκε ότι από κάτω υπήρχε μόνο το χάος.
 
Αλλά υπήρχε πάντα μια ρωσική κοινωνία των πολιτών, μικρή αλλά ζωντανή, που πάντρευε τις οικουμενικές αξίες με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Είναι η Ρωσία του Τολστόι και Πάστερνακ, του Ζαχάρωφ και του Γκορμπατσόφ και που πάντα πίστευε ότι η μοίρα της Ρωσίας τη φέρνει με τη Δύση. Αυτή η Ρωσία δεν έχει πεθάνει υπό τον Πούτιν. Στην πραγματικότητα, αναπτύσσεται αθόρυβα αλλά δυναμικά κατά την τελευταία δεκαετία. Σε ένα άρθρο στην Εφημερίδα του Τμήματος των  Διεθνών Υποθέσεων του Columbia University, η Debra Javeline και Sarah Lindemann-Komarova περιγράφουν μια Ρωσία όπου η κοινωνία των πολιτών έχει όλο και πιο μεγάλη επιρροή. Υπάρχουν πάνω από 650.000 μη κυβερνητικές οργανώσεις στη Ρωσία σήμερα. Πολλές από αυτές τις ομάδες δεν είναι απροκάλυπτα πολιτικές, αλλά στέκονται απέναντι από την κυβερνητική εξουσία και αποφάσεις - όπως για παράδειγμα για περιβαλλοντικούς λόγους - και μερικές φορές επικρατούν.
 
Φυσικά, το ρωσικό κράτος εξακολουθεί να είναι ισχυρό, κυρίαρχο και διάχυτο στην πολιτική και την οικονομία. Παρ' όλα τα ξεσπάσματα της αλλαγής, η εξουσία του κράτους, που ασκείται με μαεστρία από τον Πούτιν, θα έπρεπε να διακοπεί. Δεν είναι μόνο ότι ο Πούτιν έχει τη δυνατότητα να ανασυστήσει μερικά από τα μέσα του φόβου των ημερών της Σοβιετικής Ένωσης. Είναι, επίσης, και το χρήμα. Το ρωσικό κράτος έχει στη διάθεσή του τους περισσότερους φυσικούς πόρους από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο: πετρέλαιο, φυσικό αέριο, διαμάντια, νικέλιο, χαλκό, αλουμίνιο. Αυτός ο πλούτος δίνει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα και να καταστείλει και να δωροδοκήσει τον πληθυσμό της.
 
Εξετάστε την εξής περίπτωση. Παρά το σάρωμα και τη δύναμη της Αραβικής Άνοιξης, δεν παράχθηκε πολιτική αλλαγή σε καμία πλούσια σε πετρέλαιο χώρα. Η επανάσταση ξεκίνησε στις ερήμους του Μαγκρέμπ στην Τυνησία. Γρήγορα παρέσυρε το Μαρόκο. Όμως, ακριβώς δίπλα βρίσκεται η Αλγερία, πιο καταπιεστική από οποιοδήποτε από αυτά και ακόμα ανέγγιχτη από τους ξεσηκωμούς. Μπορεί να την ονομάσουμε Αραβική Άνοιξη, αλλά η δυσαρέσκεια άρχισε 1,5 χρόνο νωρίτερα σε μια μη αραβική χώρα, το Ιράν, όταν το Πράσινο κίνημα βγήκε στους δρόμους. Όμως, το ιρανικό καθεστώς, το οποίο αγοράζει την υποστήριξη  και καταστέλλει με τις παραστρατιωτικές του δυνάμεις, εξακολουθεί να υφίσταται. Τα πλούσια σε πετρέλαιο κράτη του Κόλπου έχουν διασωθεί από τους άνεμους της αλλαγής - ακόμα και στο Μπαχρέιν, όπου η αντιπολίτευση έχει ισχυρή υποστήριξη.
 
Η Σοβιετική Ένωση κατέρρευσε, όταν οι τιμές του πετρελαίου μειώθηκαν σε περίπου $ 20 το βαρέλι. Αν ήταν να πέσει και πάλι, όπως προβλέπουν ορισμένοι, το ρώσικο κράτος θα έχανε το μεγαλύτερο περιουσιακό του στοιχείο. Και αν η κοινωνία των πολιτών της Ρωσίας μπορεί να παράγει ακόμα και μέτρια αλλαγή ενάντια σε αυτές τις πιθανότητες, θα ξαναγράψει την ιστορία.

Η πίσω πλευρά της Ουγγρικής διαφάνειας

• International Herald Tribune
• Charles Gati*

Η Ουγγαρία υπό τον Viktor Orban και το "Χριστιανικό, δεξιό και εθνικιστικό" κόμμα του δεν είναι πλέον μια δυτικού τύπου δημοκρατία.

Ο Orban έχει φέρει το πάνω κάτω στην ουγγρική πολιτική και οικονομία.

Όταν τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν την περασμένη εβδομάδα να τηρούν τους κανόνες που είχαν εγκρίνει πριν από δύο δεκαετίες, οι δύο χώρες που αρνήθηκαν να υπογράψουν ήταν: η Βρετανία και η Ουγγαρία. ''Περίεργες συναναστροφές,'' σημείωναν οι The Financial Times σαρκαστικά. Μέσα σε λίγες ώρες, η Ουγγαρία υποχώρησε.

Στην καρδιά της Ευρώπης, μια χώρα ολισθαίνει σταθερά προς τον αυταρχισμό, υπό την ηγεσία ενός λαϊκιστή και εθνικιστή πρωθυπουργού. Τέτοια φαινόμενα είναι μεμονωμένα ή βρισκόμαστε στην απαρχή μιας γενικότερης αποσύνθεσης των δυτικών δημοκρατιών;

Ο πρωθυπουργός Viktor Orban ανακοίνωσε ότι θα υποβάλει τη νέα συμφωνία στο Κοινοβούλιο, "επειδή θίγεται η κυριαρχία της χώρας''. Στην πραγματικότητα, η κυβέρνησή του δεν είναι σε θέση να αγνοήσει την ΕΕ. Αυτή την εβδομάδα, ελπίζοντας να δανειστεί $10 με $ 15 δις προκειμένου να τα μετακυλήσει σε χρέη αξίας πάνω από $1,37 τρις σε ξένο συνάλλαγμα το 2012, έχει προγραμματίσει να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την ΕΕ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Η Ουγγαρία, κάποτε η ηγέτιδα χώρα του μετα-κομμουνιστικού μπλοκ, υπό τον πρωθυπουργό Viktor Orban, έχει γίνει μεταξύ των γειτόνων της ο ουραγός της Κεντρικής Ευρώπης .Διοικείται από το Fidesz, το κόμμα του κ. Orban, το οποίο αυτοχαρακτηρίζεται ως''χριστιανική, εθνικιστική δεξιά".

Μετά την αποφασιστική νίκη του στις εκλογές στα μέσα του 2010, το κόμμα στεκόταν στην κορυφή του κόσμου. Το 52,7 % των ψήφων που έλαβε μεταφράστηκε σε πλειοψηφία δύο τρίτων στο Κοινοβούλιο. Ο Orban έφερε το πάνω κάτω στην ουγγρική πολιτική και οικονομία Εμπνευσμένη από μακραίωνες εθνικιστικές παραδόσεις, η κυβερνητική προπαγάνδα ήλθε να συγκρίνει τις δυτικές τράπεζες με τα σοβιετικά τανκς και τις Βρυξέλλες με τη Μόσχα, ενώ οι μάλλον ασθενείς και πάρα πολύ σπάνιες κριτικές από την Ουάσιγκτον ή το Βερολίνο απορρίπτονταν θυμωμένα ως παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις.

Η επίσημη Ουγγαρία φανταζόταν τον εαυτό της ως μία νησίδα που περιβάλλεται από εξωτερικούς εχθρούς. Ο Orban, αν και και ηγείται μιας χώρας που είναι μέλος τόσο της ΕΕ όσο και του ΝΑΤΟ, συνεχίζει να ισχυρίζεται προς το εσωτερικό του ακροατήριο ότι η Δύση βρίσκεται σε παρακμή.

Ο νέος βασικός νόμος ή σύνταγμα, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιαν. στηρίζεται στη χρυσή εποχή της ουγγρικής ιστορίας που ποτέ δεν υπήρξε, απηχώντας τις δεδηλωμένες αξίες του παλιού Βασιλείου της Ουγγαρίας. Ακόμη πιο επικίνδυνα, το Κοινοβούλιο περιόρισε την εξουσία του Συνταγματικού Δικαστηρίου, ενώ δημιούργησε διάφορα συμβούλια που υπερισχύουν του Κοινοβουλίου σε περίπτωση που η σημερινή κυβέρνηση χάσει την πλειοψηφία. Μέλη αυτών των συμβουλίων υπηρετούν θητεία εννέα ετών. Ο νέος νόμος για τα ΜΜΕ δεν είναι μόνο περιοριστικός. Έχει επαναφέρει και τη παλιά αυτολογοκρισία που επιτρέπει στους δημοσιογράφους και τους συντάκτες να διατηρούν τις θέσεις τους και να συνεχίζουν τις δραστηριότητές στην παραγωγή ειδήσεων.

Χωρίς να προβλέπονται έλεγχοι και  αντίβαρα στο νέο σύνταγμα, η Ουγγαρία δεν είναι πλέον μια δυτικού τύπου δημοκρατία. Πρόκειται για μία ανελεύθερη ή καθοδηγούμενη δημοκρατία με την έννοια ότι όλες οι σημαντικές αποφάσεις λαμβάνονται από τον Orban. Η Ουγγαρία είναι παρόμοια με τη Σλοβακία υπό τον Vladimir Meciar και την Πολωνία υπό την κυριαρχία των διδύμων Κατσίνσκι.

Αλλά, σε αντίθεση με τον Meciar ή κάποιον από τους αδελφούς Κατσίνσκι, ο Orban είναι ένας επιδέξιος πολιτικός και ένας πολύ ταλαντούχος ομιλητής. Παρά τον εξωφρενικό πρόσφατο ισχυρισμό του, δεν είναι ο Konrad Adenauer και ο υπουργός οικονομικών του δεν είναι ο Ludwig Erhard - αλλά  είναι πίσω στο τιμόνι μετά από δύο μεγάλες ήττες στις κάλπες το 2002 και το 2006. Ικανός να εγκαταλείπει με ευκολία παλαιότερες θέσεις, μπορεί να πείσει επίσης τη βάση του ότι παραμένει πιστός στις αρχές του.

Μέχρι τις τελευταίες εβδομάδες,ο Orban σκέφτηκε ότι θα μπορούσε να αψηφήσει εν γένει τη Δύση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ειδικότερα. Έστειλε στο σπίτι της την ομάδα διαπραγματευτών του ΔΝΤ πριν 1,5 χρόνο και προχώρησε σε μια σειρά από ανορθόδοξες πολιτικές, προκειμένου να αποφύγει τις προϋποθέσεις που έθετε το ΔΝΤ και τα αντιλαϊκά μέτρα λιτότητας.

Για παράδειγμα, εθνικοποίησε τα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά ταμεία, έκανε τις τράπεζες να πληρώσουν τους αποκαλούμενους έκτακτους φόρους και ανάγκασε τους ξένους δανειστές να επιτρέψουν τους οφειλέτες να αποπληρώσουν τα δάνεια σε ξένο νόμισμα με τις αρχικές πολύ ευνοϊκές συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ως αποτέλεσμα, και με το ουγγρικό φιορίνι σε μπελάδες, η Moody's αξιολογεί  την Ουγγαρία ως "σκουπίδι", ενώ τόσο η Fitch όσο και η Standard & Poor's θεωρεί τη χώρα ακριβώς μία θέση πάνω από "σκουπίδι".

Εάν καταρρεύσουν οι διαπραγματεύσεις με την ομάδα της ΔΝΤ-ΕΕ, η Ουγγαρία δε θα είναι σε θέση να πληρώσει τα χρέη της μέχρι το Μάρτιο ή τον Απρίλιο.

Γι αυτό θα υπάρξει μια συμφωνία. Ο Orban θα πρέπει να ταπεινώσει τον εαυτό του με την αποδοχή των όρων που έχει ορκιστεί να απορρίψει. Αυτός όμως θα το κάνει. Στη συνέχεια, θα βρει έναν τρόπο να πει στους υποστηρικτές του ότι προστάτεψε την ουγγρική κυριαρχία και εμπόδισε την ξένη ανάμειξη. Δυστυχώς, πολλοί από αυτούς θα πιστέψουν τον ισχυρισμό του ότι οι ζητιάνοι μπορούν να επιλέγουν.

Η Ουγγαρία δεν μπορεί να παραμείνει έτσι για πολύ. Είναι αλήθεια ότι η αντιπολίτευση είναι διχασμένη, αλλά η υποστήριξη προς τον Orban φθίνει. Στις 10 Δεκ., για πρώτη φορά, μία φιλοκυβερνητική εβδομαδιαία εφημερίδα, η Heti Valasz, δημοσίευσε ένα δριμύ άρθρο κατά της εμφάνισής του στη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών. Σχεδόν σίγουρα εμπνευσμένο από πιο μετριοπαθείς συνεργάτες του κ. Orban, το άρθρο είναι ένα πρώιμο σημάδι της απογοήτευσή τους για την οικονομικές ταλαντεύσεις και τις πολιτικές ακροβασίες του.

*Ο Charles Gati είναι καθηγητής και προσωρινός διευθυντής των Ρωσικών και Ευρασιατικών Σπουδών της Σχολής Johns Hopkins στο Πανεπιστήμιο Προηγμένων Διεθνών Σπουδών στην Ουάσιγκτον.

Η Ύφεση και η Δημοκρατία

• The New York Times
• By Paul Κrugman

Τον περασμένο μήνα η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης τεκμηρίωσε μια απότομη πτώση της υποστήριξης της κοινής γνώμης για τη δημοκρατία στις "νέες χώρες της ΕΕ", για τα έθνη που εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Όπως ήταν αναμενόμενο, η απώλεια της πίστης στη δημοκρατία είναι μεγαλύτερη στις χώρες που υπέστησαν τις βαθύτερες οικονομικές υφέσεις.

Είναι ώρα ν' αρχίσουμε να ονομάζουμε την τρέχουσα κατάσταση αυτό που πραγματικά είναι: Ύφεση. Είναι αλήθεια ότι δεν είναι μια πλήρης επανάληψη της Μεγάλης Ύφεσης, αλλά αυτό δε λέει τίποτα. Η ανεργία στην Αμερική και στην Ευρώπη παραμένει καταστροφικά υψηλή. Οι ηγέτες και οι θεσμοί γίνονται όλο και πιο αναξιόπιστοι. Και οι δημοκρατικές αξίες είναι υπό πολιορκία.
 Με την τελευταία διαπίστωση δεν κινδυνολογώ. Στον πολιτικό και στον οικονομικό τομέα είναι σημαντικό να μην πέσουμε στην παγίδα του "δεν είναι τα πράγματα τόσο άσχημα". Η υψηλή ανεργία δεν είναι O.K. μόνο και μόνο επειδή δεν έχει χτυπήσει τα επίπεδα του1933. Οι δυσοίωνες πολιτικές τάσεις δεν πρέπει να απορρίπτονται μόνο επειδή δεν υπάρχει ο Χίτλερ στον ορίζοντα.
Ας μιλήσουμε, ειδικότερα, για το τι συμβαίνει στην Ευρώπη - όχι επειδή όλα είναι καλά με την Αμερική, αλλά λόγω του ότι η σοβαρότητα των ευρωπαϊκών πολιτικών εξελίξεων δεν είναι ευρέως κατανοητή.
Πρώτα απ 'όλα, η κρίση του ευρώ σκοτώνει το ευρωπαϊκό όνειρο. Το κοινό νόμισμα, το οποίο υποτίθεται ενώνει τα έθνη, έχει αντιθέτως δημιουργήσει μια πικρή ατμόσφαιρα.

Ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτωρ Όρμπαν, βρίσκεται στο επίκεντρο κριτικής για τις αντιδημοκρατικές πράξεις και προθέσεις του. Η Οικονομική Ύφεση θα κλονίσει τις δημοκρατικές αξίες;

Συγκεκριμένα, οι απαιτήσεις για ολοένα και πιο σκληρή λιτότητα, χωρίς παράλληλη προσπάθεια για την ενίσχυση της ανάπτυξης, έχουν κάνει διπλή ζημιά. Έχουν αποτύχει στην οικονομική πολιτική, επιδεινώνοντας την ανεργία, χωρίς να αποκαθιστούν την εμπιστοσύνη. Μια πανευρωπαϊκή ύφεση φαίνεται πλέον πιθανή καθώς διαφαίνεται η άμεση απειλή της οικονομικής κρίσης. Και έχουν δημιουργήσει τεράστια οργή, με πολλούς Ευρωπαίους έξαλλους με αυτό που γίνεται αντιληπτό, δίκαια ή άδικα (στην πραγματικότητα λίγο κι από τα δύο), ως αδέξια επίδειξη της γερμανικής δύναμης.
Κανείς γνώστης της Ιστορίας της Ευρώπης δεν μπορεί να μη δει σε αυτό την αναβίωση της εχθρότητας, χωρίς να αισθάνεται ένα ρίγος. Όμως μπορεί να υπάρχουν χειρότερα πράγματα που συμβαίνουν.
Δεξιοί λαϊκιστές βρίσκονται σε άνοδο στην Αυστρία, όπου το Κόμμα της Ελευθερίας (του οποίου ο ηγέτης συνηθίζει να έχει νεοναζιστικές τάσεις) στις δημοσκοπήσεις βρίσκεται ώμο με ώμο με τα καθιερωμένα κόμματα, ενώ στη Φινλανδία το αντι-μεταναστευτικό κόμμα Πραγματικοί Φινλανδοί έκανε μια ισχυρή εκλογική εμφάνιση τον περασμένο Απρίλιο. Και αυτές είναι πλούσιες χώρες οι οικονομίες των οποίων έχουν κρατηθεί αρκετά καλά. Τα πράγματα φαίνονται ακόμη πιο δυσοίωνα στα φτωχότερα έθνη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Τον περασμένο μήνα η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης τεκμηρίωσε μια απότομη πτώση της υποστήριξης της κοινής γνώμης για τη δημοκρατία στις "νέες χώρες της ΕΕ", για τα έθνη που εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Όπως ήταν αναμενόμενο, η απώλεια της πίστης στη δημοκρατία είναι μεγαλύτερη στις χώρες που υπέστησαν τις βαθύτερες οικονομικές υφέσεις.
Και τουλάχιστον σε ένα έθνος, την Ουγγαρία, τώρα που μιλάμε, οι δημοκρατικοί θεσμοί υπονομεύονται.

Ένα από τα σημαντικότερα κόμματα της Ουγγαρίας, το Jobbik, είναι ένας εφιάλτης από τη δεκαετία του 1930: είναι εναντίον των Ρομά (Τσιγγάνων), είναι αντισημιτικό και είχε ακόμη και έναν παραστρατιωτικό βραχίονα. Αλλά η άμεση απειλή προέρχεται από το Fidesz, το κυβερνών κεντροδεξιό κόμμα.
Το Fidesz κέρδισε με συντριπτική κοινοβουλευτική πλειοψηφία τον περασμένο χρόνο, τουλάχιστον εν μέρει για οικονομικούς λόγους. Η Ουγγαρία δεν είναι στο ευρώ, αλλά υπέφερε σοβαρά λόγω του δανεισμού μεγάλης κλίμακας σε ξένα νομίσματα και επίσης, για να είμαι ειλικρινής, εξ αιτίας της κακοδιαχείρισης και τη διαφθοράς από ένα μέρος των τότε αριστερών - φιλελευθέρων κομμάτων. Τώρα, το Fidesz, που είναι χωμένο μέσα σε ένα νέο Σύνταγμα από την περασμένη άνοιξη που ψηφίστηκε κομματικά, φαίνεται να είναι αποφασισμένο να κρατηθεί μόνιμα στην εξουσία.
Οι λεπτομέρειες είναι πολύπλοκες. Ο Kim Lane Scheppele, ο οποίος είναι διευθυντής της Νομικής του Princeton και του προγράμματος Δημοσίων Υποθέσεων - και παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την ουγγρική κατάσταση  - μου λέει ότι το Fidesz υποστηρίζει συγκαλυμμένα μέτρα για την καταστολή της αντιπολίτευσης. Μια πρόταση εκλογικού νόμου δημιουργεί αποκλειστικές περιοχές που έχουν σχεδιαστεί ώστε να είναι σχεδόν αδύνατο για άλλα κόμματα να σχηματίσουν κυβέρνηση. Η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης έχει παραβιαστεί και τα δικαστήρια είναι γεμάτα με πιστούς στο κόμμα. Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης έχουν μετατραπεί σε κομματικά όργανα και υπάρχει καταστολή στα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης. Και μια προτεινόμενη συνταγματική προσθήκη θα ποινικοποιήσει καθοριστικά το κορυφαίο αριστερό κόμμα.
Όλα αυτά μαζί συμπυκνώνουν την αποκατάσταση της αυταρχικής εξουσίας, κάτω από ένα χάρτινο λεπτό πέπλο δημοκρατίας, στην καρδιά της Ευρώπης. Και είναι ένα δείγμα του τι ακόμη περισσότερο μπορεί να συμβεί αν αυτή η ύφεση συνεχιστεί.
Δεν είναι σαφές τι μπορεί να γίνει για την επίδειξη αυταρχισμού της Ουγγαρίας. Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, προς τιμήν του, ενδιαφέρεται σε μεγάλο βαθμό για την υπόθεση, αλλά αυτό είναι ουσιαστικά ένα ευρωπαϊκό θέμα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχασε την ευκαιρία να αποτρέψει εν τη γενέσει της την αρπαγή εξουσίας  - εν μέρει επειδή το νέο Σύνταγμα χώθηκε μέσα στην Ουγγαρία, ενώ κατείχε την εκ περιτροπής προεδρία της Ένωσης. Είναι πολύ πιο δύσκολο να αντιστραφεί η διαδικασία τώρα. Ωστόσο, οι ηγέτες της Ευρώπης θα ήταν καλύτερα να το επιχειρήσουν παρά να κινδυνεύουν να χάσουν όλα όσα αντιπροσωπεύουν.
Και πρέπει επίσης να επανεξετάσουν τις αποτυχημένες οικονομικές πολιτικές τους. Εάν δεν το κάνουν, θα υπάρξουν περισσότερες υπαναχωρήσεις σχετικά με τη δημοκρατία - και η διάλυση του ευρώ μπορεί να είναι η μικρότερη από τις ανησυχίες τους.

Στροφή 180 μοιρών

Γιατί πριν ένα χρόνο η προοπτική εξόδου αποτελούσε το απόλυτο διαπραγματευτικό όπλο της χώρας μας και σήμερα το ισχυρότερο μέσο πίεσης προς εμάς; Εκτός από την παταγώδη αποτυχία του Παπανδρέου, που τον οδήγησε σε φυγή, κατά τα Καραμανλικά πρότυπα του '09, ποιες ήταν οι ευθύνες του Σαμαρά; Σε ποιο βαθμό και με ποιο τρόπο συνέβαλε σε μια σοβαρή μεταρρυθμιστική προσπάθεια από τη θέση ενός σύγχρονου κεντροδεξιού ηγέτη;

Ποιος δε θυμάται τον αξέχαστο Ηλιόπουλο στο ρόλο του Ψευτοθόδωρου, στο "Ζητείται Ψεύτης", όπου χρησιμοποιούσε το τηλέφωνο με το κομμένο καλώδιο και τον αξεπέραστο Κωνσταντάρα στο ρόλο του Μαυρογιαλούρου, στο "Υπάρχει και Φιλότιμο", με την περίφημη ατάκα "θα σας εξαφανίσωμεν...θα..θα..." κ.τ.λ.Άλλωστε ακόμη και τώρα τα παίζουν στη τηλεόραση και δεν κουραζόμαστε να τα βλέπουμε και να τα ξαναβλέπουμε.

Είχανε λοιπόν κομμένα τηλέφωνα και κοροϊδεύανε τον κόσμο; Βγάζανε λόγους και μπερδεύανε τα λόγια τους και αντί να λένε "θα σας εξασφαλίσωμεν" λέγανε " θα σας εξαφανίσωμεν"; Ασφαλώς όχι. Αλλά πολλές φορές ο ασφαλέστερος τρόπος για να καταδείξεις την δεινή πραγματικότητα είναι η υπερβολή. Εκείνο λοιπόν που λέω είναι ότι ακόμη και σήμερα, μέσα σ' αυτήν τη λαίλαπα που έχει ξεσπάσει, υπάρχουν πολιτικοί που εξακολουθούν να πολιτεύονται με μεθόδους περασμένων δεκαετιών και σαφέστατα ξεκομμένοι από τις ανάγκες της κοινωνίας.

Και ας αφήσουμε πια στην άκρη το επιχείρημα ότι οι συνθήκες και το διακύβευμα επιβάλλουν αναπροσαρμογή των πολιτικών επιλογών και άρα σήμερα δικαιούμαστε να λέμε ακριβώς τα αντίθετα από αυτά που λέγαμε χθες χωρίς τον κίνδυνο να χαρακτηριστούμε ως κολωτούμπες.

Μια ματιά στη σύγχρονη πολιτική ιστορία του τόπου να ρίξουμε, θα βρούμε πλείστα όσα παραδείγματα πολιτικής αναστροφής - ας αποφύγω το όρο κολωτούμπα - με το απλούστατο και αφοπλιστικό επιχείρημα ότι "οι συνθήκες άλλαξαν" κ.τ.λ. κ.τ.λ. Πώς, π.χ., ο Ανδρέας Παπανδρέου εγκατέλειψε την αντιευρωπαϊκή του ρητορία, με την οποία όμως είχε κατακτήσει προηγουμένως την εξουσία; Πώς ο γιος του Γιώργος από το περιβόητο " λεφτά υπάρχουν", με το οποίο επίσης αναρριχήθηκε στην εξουσία, έφτασε να εφαρμόζει αυτήν τη σκληρή - και ταυτόχρονα αναποτελεσματική - πολιτική; Μα με το επιχείρημα ότι οι συνθήκες αλλάζουν, το διακύβευμα είναι δυσανάλογο με την άσκοπη εμμονή σε διακυρηγμένες πολιτικές και διάφορα τέτοια που τα ακούσαμε άπειρες φορές, πάντοτε όμως μετά την επίτευξη του κύριου στόχου που ήταν η κατάκτηση ή νομή της εξουσίας.

Και έρχεται τώρα ο Σαμαράς, πιστός σ' αυτήν την πολιτική παράδοση, για την οποία πλέον μας κράζουν οι πάντες, και διαπιστώνει ότι αυτά που μας έλεγε περί επαναδιαπραγμάτευσης, μείωσης των φορολογικών συντελεστών και όλα τα συναφή, τελούν υπό την έγκριση της Τρόικας. Θα τρελλαθούμε. Υπάρχει έστω και ένας Έλληνας που να μην έχει αντιληφθεί, όχι τώρα, αλλά εδώ και ενάμιση χρονο, ότι τα πάντα τελούν υπό την υπέρτατη έγκριση και εποπτεία της Τρόικας; Ε λοιπόν αυτό που και ο τελευταίος Έλληνας αντιλαμβάνεται αυθόρμητα και αβίαστα έρχεται και το διαπιστώνει ο αρχηγός ενός μεγάλου κόμματος, ένα βήμα πριν το άλμα προς την πρωθυπουργία. Είναι αυτό δείγμα πολιτικού ηγέτη, που μπορείς να τον εμπιστευτείς; Επειδή προφανώς διαπιστώνει ότι αυτός θα είναι που θα εφαρμόσει το νέο σκληρότερο μνημόνιο, από τον ακραίο αντιμνημονιακό λόγο, που του απέφερε όντως πολιτικά οφέλη, πέφτει τώρα στον απόλυτο συμβιβασμό.

Έχουμε λοιπόν μπροστά μας μια στροφή 180 μοιρών, επειδή, όπως μας λέει, διακυβεύονται υπέρτερα αγαθά, όπως η έξοδός μας από τη ζώνη του ευρώ και την Ε.Ε. Κανείς όμως δεν αισθάνεται την ανάγκη να μας εξηγήσει γιατί φτάσαμε ως εδώ. Γιατί πριν ένα χρόνο η προοπτική εξόδου αποτελούσε το απόλυτο διαπραγματευτικό όπλο της χώρας μας και σήμερα το ισχυρότερο μέσο πίεσης προς εμάς; Εκτός από την παταγώδη αποτυχία του Παπανδρέου, που τον οδήγησε σε φυγή, κατά τα Καραμανλικά πρότυπα του '09, ποιες ήταν οι ευθύνες του Σαμαρά; Σε ποιο βαθμό και με ποιο τρόπο συνέβαλε σε μια σοβαρή μεταρρυθμιστική προσπάθεια από τη θέση ενός σύγχρονου κεντροδεξιού ηγέτη;

Δύο χρόνια τώρα κατακεραύνωνε τους πάντες και τα πάντα, από την Ελληνική κυβέρνηση μέχρι την Ε.Ε. και το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, προτιμούσε να οδηγείται σε απόλυτη πολιτική απομόνωση στα ευρωπαϊκά fora, προκειμένου να μη νοθεύει τον αντιμνημονιακό του λόγο, να μας μιλάει για εθνικές αξιοπρέπειες αρνούμενος να υπογράψει επιστολές προς τους δανειστές μας και σε μία βραδιά ν' αλλάζει άρδην την πολιτική του, για να να μη μας πετάξουν έξω από το ευρώ και την Ε.Ε. Αν αυτό δεν είναι η επιτομή του παλαιοκομματισμού και του λαϊκισμού τότε τι είναι; Αν η συλλογιστική του ¨όσα έλεγα χθες τα λέω και σήμερα, αλλά πρέπει να έχουμε και την έγκριση της Τρόικας¨ δεν είναι η βασική αρχή του Μακιαβελισμού, βάσει της οποίας ο ηγέτης δικαιούται να λέει και να κάνει ό, τι επιθυμεί αρκεί να εξυπηρετείται ο σκοπός του, τότε ζούμε σ' έναν όμορφο κόσμο ηθικό, αγγελικά πλασμένο.

Με λίγα λόγια, ο Σαμαράς οδεύει προς την πρωθυπουργία, αφού προηγουμένως ανακάλυψε την Αμερική, που στην προκειμένη περίπτωση είναι η Τρόικα και διαπιστώνει, με πόνο ψυχής είναι αλήθεια, λόγω της εθνικής αξιοπρέπειας που τον διακρίνει, ότι πρέπει να ερωτάται πριν αποφασιστεί οτιδήποτε. Επομένως αν κάποιοι πίστευαν ότι με το Σαμαρά θα δούνε ένα άλλο "μείγμα πολιτικής" είναι καιρός ν' αρχίσουν να αναθεωρούν τις απόψεις τους. Το μόνο μείγμα που μπορούν να περιμένουν είναι ενας ιδιόμορφος πολιτικός αχταρμάς από μεγάλα λόγια περί εθνικής αξιοπρέπειας, επαναδιαπραγμάτευσης, φορολογικής αναπροσαρμογής μαζί με την σκληρή πραγματικότητα της Τρόικας.